To provide you with the best experience on this website, cookies are used. By using the site it's assumed that you're happy with our use of cookies. However, you can change your cookie settings at any time. More info on cookies.
Allow cookies

Conwy Sites

View in English

EN

View in Welsh

CY

Pentrefi yng Ngogledd Cymru

Pentrefi yng Ngogledd Cymru

Clawddnewydd, Gogledd Cymru

Gwytherin

Mae Gwytherin yn bentref bach heddychlon a thlws mewn cwm bychan gyda’r Afon Cledwen yn llifo drwyddo. Yn enillydd gwobr ‘Pentref Taclusaf’ ar bedwar achlysur, mae hwn yn lle gwych i ddod am dro tawel ac yna chael diod gyda’r bobl leol yn nhafarn y pentref.  Nid yw’r pentref wedi newid llawer dros y canrifoedd, ac mae ei dir pori cyfoethog cyfagos yn parhau i gael ei ffermio gan deuluoedd lleol.

Mae’r pentref wedi bod yn lleoliad arbennig ers cannoedd o flynyddoedd fel un o brif gyrchfannau pererinion Cristnogol, diolch i Santes Gwenfrewi.  Cafodd yr eglwys, sydd wedi’i lleoli gyferbyn â thafarn y Lion yng nghanol y pentref, ei hadeiladu a’i chysegru iddi.  Credir i Eglwys Santes Gwenfrewi gael ei hadeiladu yng nghanol y chweched ganrif OC gan y Tywysog Eleri a wnaeth wedyn sefydlu dau fynachdy yn y pentref.   Ef oedd yr Abad i’r mynaich, ac roedd Santes Gwenfrewi - merch ei gefnder - yn Abades i’r lleianod.

Yn ôl y chwedl, bu i’r tywysog Caradog ddienyddio Gwenffrewi ar ôl iddi ei wrthod.  Cododd ffynnon lle disgynnodd ei phen a chafodd ei hadfer yn ddiweddarach gan ei hewythr, Sant Beuno.  Heddiw, mae pererinion yn ymweld â’r dyfroedd iachusol yn Nhreffynnon yn Sir y Fflint.  Credir bod Santes Gwenffrewi wedi’i chladdu ym mynwent yr eglwys ar ddiwedd y seithfed ganrif, a bod  creiriau wedi’u symud oddi yno gan y mynachod Benedictaidd yn y 12fed ganrif, a’u cludo i’w habaty yn yr Amwythig er mwyn ffurfio sail i gysegrfa gywrain, a gafodd ei ddinistrio gan Harri’r Wythfed yn y 16eg ganrif.

Mae’r eglwys yn nwylo preifat heddiw, ac mae wedi’i hadfer yn ofalus ac mae bellach yn lleoliad ar gyfer nifer o gyngherddau ac arddangosiadau, yn ogystal â bod yn lleoliad o fyfyrdod tawel i bererinion.  Mae tair hen goeden ywen hynafol ym mynwent dawel eglwys Santes Gwenfrewi. Mae hefyd res o feini hir tua 1 metr o uchder yn fras o’r dwyrain i’r gorllewin.

Gwytherin oedd lleoliad llawer o’r hanes yn y nofel ‘A Morbid tase for Bones’, y llyfr cyntaf mewn cyfres o ugain nofel sydd wedi’u gosod yn y 12fed ganrif am y cymeriad dychmygol, y Brawd Cadfael, y gwir Brior Robert Pennant, a gweddill y mynaich yn Abaty Amwythig.

Uchafbwyntiau

Rali Cymru Prydain Fawr, Sir Conwy

Dayinsure Rali GB Cymru, Sir Conwy

Cymmal Arbennig Dewch i Gonwy - 26 Hydref o 3pm - Tir Prince, Tywyn Terfyn...

The Hiraethog Way, Conwy

Llwybr Hiraethog

Ychwanegu Llwybr Hiraethog  i'ch Taith

Mae’r llwybr diddorol a golygfaol hwn yn cysylltu pentrefi Mynydd Hiraethog, sef...

Country Cooks Ty Nant, Ty Nant, Corwen

Country Cooks

Ychwanegu Country Cooks i'ch Taith

Yn ogystal â mwynhau brecwast a chinio cartref o gynnyrch lleol ac yn cynnwys salad...

Surf Snowdonia

Surf Snowdonia Scarefest

Ychwanegu Surf Snowdonia Scarefest i'ch Taith

Bydd penwythnos arswydus yn Surf Snowdonia i ddathlu Calan Gaeaf eleni!

Aros

Math:
Ardal:
Allweddair:

Pethau i'w Gwneud

Math:
Ardal:
Allweddair:

Digwyddiadau

Math:
Ardal:
Allweddair:
Dyddiad

Bwyta

Math:
Ardal:
Allweddair:

Pethau i'w Gwneud

Math:
Ardal:
Allweddair:

Fy Rhestr Fer

Croeso i'r Cynlluniwr Teithiau. Defnyddiwch yr offer hwn i greu eich taith eich hun neu ddewis o ystod cyffrous o deithiau sydd wedi'u dewis yn ofalus.

I greu eich Taith eich hun, cliciwch Add to Excursion i ychwanegu eitem i'ch basged Teithiau.

Get ready for your visit to Hiraethog...

Download Our Guide

Plan your trip here