To provide you with the best experience on this website, cookies are used. By using the site it's assumed that you're happy with our use of cookies. However, you can change your cookie settings at any time. More info on cookies.
Allow cookies

Conwy Sites

View in English

EN

View in Welsh

CY

Bywyd Gwyllt yn Hiraethog

Bywyd Gwyllt yn Hiraethog

Adar Hiraethog

Bywyd Gwyllt Eraill

Mae yna amrywiaeth eang o fywyd gwyllt yn ardal Hiraethog, sy’n cael eu huno gan harddwch ac adnoddau naturiol y tirlun trawiadol o goetiroedd a thir fferm, rhostiroedd a dwr croyw.  Gallwch weld nifer o’r rhywogaethau wrth fwynhau un o’r llwybrau cerdded amrywiol yng Nghoedwig Clocaenog ac o amgylch Llyn Brenig a Llyn Alwen.

Y Rugiar Ddu
Mae’r aderyn hwn i’w weld ar ymylon rhostiroedd lle mae’r rhostir yn cwrdd â chaeau glaswellt ac ardaloedd coediog.  Mae Hiraethog yn cynnwys yr amgylchedd delfrydol i chi weld y rugiar ddu brin.  Mae’r aderyn gwrywaidd yn aderyn du, y gallwch ei adnabod yn rhwydd oherwydd ei grib coch, rhannau gwynion ar ei adenydd a phlu gwyn byr o dan ei gynffon.  Mae’r aderyn benywaidd yn lliw llwyd/brown gyda rhannau a smotiau duon.

Mae adar gwryw'r rugiar ddu yn adnabyddus am ei arddangosiadau yn gynnar yn y bore.  Mae grugieir duon gwrywaidd yn casglu mewn mannau agored yn y goedwig, lle byddant yn dangos eu hunain er mwyn denu benyw, drwy gerdded yn falch gyda’u cynffonau wedi lledaenu a’u pennau’n isel ger y llawr.  Maent yn ymweld â’r mannau hyn drwy’r flwyddyn, ond ceir y gweithgarwch mwyaf yn ystod y gwanwyn pan fydd yr adar benywaidd yn mynd yno ac yn paru gyda’r adar gwrywaidd.

Hyddod Brith
Hyddod Brith yw’r rhywogaeth fwyaf cyffredin o hyddod ym Mhrydain, a gallwch eu gweld yng nghornel gogledd ddwyreiniol Parc Cenedlaethol Eryri, yn Nyffryn Mawddach ac yn ardaloedd coedwigoedd Hiraethog, ond nid ydynt yn treulio llawer o amser mewn un ardal benodol.  Mae’n well gan yr hyddod goetir cymysg a glaswelltir agored, ac maent yn pori ar welltglas, perlysiau, aeron, mes, rhisgl a chnydau âr os gallant gyrraedd atynt.  Mae angen rheoli’r boblogaeth yn ofalus er mwyn atal difrod i goed ifanc a llystyfiant. 

Llygod y Dwr
Mae gan lygod y dwr ffwr tywyll, corff crwn, wyneb tew, byr a chynffon hir wedi’i orchuddio â ffwr.  Maent yn cael eu galw’n aml yn llygod dwr, a gellir eu camgymryd am y llygod mawr cyffredin oherwydd eu lliw.

Mae llygod y dwr yn byw ar lethrau ffosydd, sarnau, afonydd a nentydd sy’n llifo’n araf a glaswelltir, a gellir eu gweld yn llynnoedd a chronfeydd dwr Hiraethog.  Maent yn nofwyr heb eu hail, ac yn turio i mewn i lannau afonydd i wneud eu nythod, y maent yn eu leinio â glaswellt.  Maent yn effro yn y dydd a’r nos ac yn bwydo ar laswellt a deunydd planhigion eraill, gan gadw’n agos at eu nythod.

Dwrgi
Mae nifer y dwrgwn yng Ngogledd Cymru yn cynyddu - felly cadwch olwg amdanynt ar y llynnoedd ac yn yr afonydd.  Yn greaduriaid y nos ar y cyfan, mae’r dwrgi yn famal hir gyda chorff main â ffwr brown, sydd yn aml yn eithaf golau ar ei fol ac mae ganddo glustiau bychain, cynffon hir trwchus a thraed gweog.  Gwyliwch allan am eu holion traed a’u baw, sy’n dangos eu bod yn bresennol.

Mae angen afonydd glan ar ddwrgwn er mwyn iddynt allu dod o hyd i gyflenwad bwyd da ac amrywiol, yn cynnwys brogaod, llyswennod a physgod, yn ogystal â’r digonedd o lystyfiant sy’n tyfu ar lannau’r afonydd mewn mannau anghysbell, yn bell i ffwrdd o bobl, o amgylch llynnoedd a chronfeydd dwr Hiraethog.  Maent yn rhywogaeth a warchodir, ond mae llygredd mewn afonydd a thraffig yn fygythiadau parhaus iddynt.

Ysgyfarnog Frown
Gellir gweld yr ysgyfarnog frown ar dir fferm agored drwy ardal Hiraethog, lle maent yn byw ar ddiet amrywiol yn cynnwys glaswellt, gwreiddiau, rhisgl a chynnyrch ffermydd a gerddi.

Mae’r ysgyfarnog frown yn byw mewn cynefinoedd agored iawn ymysg glaswellt hir, lle maent yn treulio’r rhan fwyaf o’u diwrnod, gan symud i dir agored i fwydo yn y nos.  Gallant redeg ar gyflymder o hyd at 70 milltir yr awr, gan adael dim ond pantiau bach yn y tir yng nghanol y glaswellt hir.

Gwelwyd gostyngiad sylweddol yn nifer yr ysgyfarnog frown, a’r prif reswm am hyn, fwy na thebyg, yw’r newidiadau mewn dulliau ffermio.

 

Aros

Math:
Ardal:
Allweddair:

Pethau i'w Gwneud

Math:
Ardal:
Allweddair:

Digwyddiadau

Math:
Ardal:
Allweddair:
Dyddiad

Bwyta

Math:
Ardal:
Allweddair:

Aros

Math:
Ardal:
Allweddair:

Fy Rhestr Fer

Croeso i'r Cynlluniwr Teithiau. Defnyddiwch yr offer hwn i greu eich taith eich hun neu ddewis o ystod cyffrous o deithiau sydd wedi'u dewis yn ofalus.

I greu eich Taith eich hun, cliciwch Add to Excursion i ychwanegu eitem i'ch basged Teithiau.

Get ready for your visit to Hiraethog...

Download Our Guide

Plan your trip here